{"id":152,"date":"2013-08-09T08:07:58","date_gmt":"2013-08-09T06:07:58","guid":{"rendered":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/?page_id=152"},"modified":"2013-08-09T08:14:48","modified_gmt":"2013-08-09T06:14:48","slug":"uprawnienia-pracownika","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/?page_id=152","title":{"rendered":"Uprawnienia pracownika"},"content":{"rendered":"<h3>Uprawnienia pracownika<\/h3>\n<h3>Dodatkowa przerwa w pracy<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zgodnie z art. 134 Kodeksu pracy je\u017celi dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, to pracownik ma prawo do przerwy w pracy trwaj\u0105cej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy. Niezale\u017cnie od tego uprawnienia, osoba niepe\u0142nosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy, kt\u00f3r\u0105 wykorzysta\u0107 mo\u017ce na gimnastyk\u0119 usprawniaj\u0105c\u0105 lub wypoczynek. Czas takiej dodatkowej przerwy wynosi <b>15 minut<\/b> i jest wliczany do czasu pracy.<\/p>\n<h3><b>Podstawa prawna:<\/b><\/h3>\n<ul>\n<li>art. 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/li>\n<li>ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Dodatkowy urlop wypoczynkowy<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zgodnie z art. 19 ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych <b>osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci przys\u0142uguje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.<\/b><\/p>\n<p>Dodatkowy urlop wypoczynkowy udzielany jest na takich samych zasadach, jak zwyk\u0142y urlop wypoczynkowy.<\/p>\n<p>Zgodnie z art. 154 \u00a7 1 Kodeksu pracy, wymiar urlopu wypoczynkowego jest uzale\u017cniony od sta\u017cu pracy i wynosi:<\/p>\n<ol>\n<li>20 dni &#8211; je\u017celi pracownik jest zatrudniony kr\u00f3cej ni\u017c 10 lat,<\/li>\n<li>26 dni &#8211; je\u017celi pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tak wi\u0119c w przypadku osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci wymiar urlopu wypoczynkowego b\u0119dzie wynosi\u0142 odpowiednio:<\/p>\n<ol>\n<li>30 dni &#8211; je\u017celi pracownik jest zatrudniony kr\u00f3cej ni\u017c 10 lat,<\/li>\n<li>36 dni &#8211; je\u017celi pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Urlop w wymiarze proporcjonalnym mo\u017ce by\u0107 stosowany jedynie w przypadkach \u015bci\u015ble okre\u015blonych w art. 155<sup>1<\/sup> (ustanie stosunku pracy) oraz w art. 155<sup>2<\/sup> Kodeksu pracy (np. po trwaj\u0105cym co najmniej 1 miesi\u0105c okresie urlopu bezp\u0142atnego lub wychowawczego).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepe\u0142nym wymiarze czasu pracy ustala si\u0119 proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba niepe\u0142nosprawna nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego ze stopni niepe\u0142nosprawno\u015bci. Za dzie\u0144 zaliczenia do danego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci nale\u017cy uzna\u0107 dzie\u0144 posiedzenia zespo\u0142u orzekaj\u0105cego (data wydania orzeczenia).<\/p>\n<p>Urlop dodatkowy w wymiarze 10 dni roboczych nie przys\u0142uguje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczaj\u0105cym 26 dni roboczych (np. nauczycielom) lub do urlopu dodatkowego na podstawie odr\u0119bnych przepis\u00f3w (np. s\u0119dziom).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Udzielaj\u0105c urlopu wypoczynkowego pracownikom zaliczonym do znacznego b\u0105d\u017a umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce <b>jeden dzie\u0144 urlopu odpowiada 7 (gdy pracownik przedstawi za\u015bwiadczenie o celowo\u015bci stosowania skr\u00f3conej normy czasu pracy) lub 8 godzinom pracy<\/b>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych, np. zwi\u0105zanych z nabywaniem prawa do kolejnych urlop\u00f3w dodatkowych b\u0105d\u017a zwi\u0105zanych z wykorzystaniem urlopu, stosuje si\u0119 przepisy Kodeksu pracy.<\/p>\n<p><b>WA\u017bNE!!!<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. <b>Pracownik nabywa prawo do urlopu nawet je\u017celi nie wykonywa\u0142 pracy z powodu choroby i pobiera\u0142 w tym czasie zasi\u0142ek chorobowy<\/b> (dot. tak\u017ce \u015bwiadczenia rehabilitacyjnego). Znaczenie bowiem ma pozostawanie w stosunku pracy, a nie jej \u015bwiadczenie. Wyj\u0105tki: urlop bezp\u0142atny, zdrowotny, wychowawczy, nie\u015bwiadczenie pracy w zwi\u0105zku z odbywaniem kary pozbawienia wolno\u015bci, odbywaniem s\u0142u\u017cby wojskowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. <b>Pierwszy dodatkowy urlop osoba niepe\u0142nosprawna nabywa w ca\u0142o\u015bci,<\/b> nawet je\u017celi uzyska do niego prawo dopiero w grudniu danego roku. Wynika to z brzmienia art. 19 ust. 1 ustawy o rehabilitacji (&#8230;): \u201ePrawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepe\u0142nosprawno\u015bci.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prawo do kolejnego dodatkowego urlopu wypoczynkowego osoba zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci nabywa z dniem 1 stycznia ka\u017cdego roku kalendarzowego, o ile pozostaje w zatrudnieniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a03. Je\u017celi <b>osoba zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci<\/b> utraci status osoby niepe\u0142nosprawnej lub te\u017c zostanie zaliczona do lekkiego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci, <b>nie traci prawa do urlop\u00f3w, do kt\u00f3rych naby\u0142a prawo przed utrat\u0105 tego statusu lub zmian\u0105 stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci na lekki<\/b> (zar\u00f3wno zaleg\u0142ych jak i bie\u017c\u0105cych). W takim przypadku brak jest podstaw do zastosowania zasady urlopu w wymiarze proporcjonalnym. Utrata b\u0105d\u017a zmiana stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci powoduje utrat\u0119 prawa do kolejnego dodatkowego urlopu wypoczynkowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a04. <b>Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przys\u0142uguje pracownikowi zaliczonemu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci, chocia\u017cby nie wyst\u0105pi\u0142 do pracodawcy o przyznanie takiego urlopu <\/b>(wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. II PK 339\/04). Ani przepisy ustawy o rehabilitacji, ani przepisy Kodeksu pracy nie uzale\u017cniaj\u0105 prawa do urlopu wypoczynkowego od wniosku osoby do urlopu uprawnionej. Nieuzyskanie przez pracodawc\u0119 wiadomo\u015bci o przys\u0142uguj\u0105cym pracownikowi z mocy prawa prawie do dodatkowego urlopu wypoczynkowego mo\u017ce \u2013 w konkretnych okoliczno\u015bciach &#8211; oznacza\u0107 tylko tyle, \u017ce pracodawcy nie mo\u017cna zarzuci\u0107 zawinionego niewykonywania zobowi\u0105zania do udzielenia urlopu zgodnie z przepisami prawa pracy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a05. <b>Dodatkowy urlop wypoczynkowy przechodzi na rok nast\u0119pny.<\/b> Urlopu dodatkowego niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z planem urlop\u00f3w na dany rok nale\u017cy pracownikowi udzieli\u0107 najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca trzeciego kwarta\u0142u nast\u0119pnego roku kalendarzowego.<b><br \/>\n<\/b><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><b>Podstawa prawna:<\/b><\/h3>\n<ul>\n<li>art. 19 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/li>\n<li>ustawa z dnia 29 pa\u017adziernika 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz. U. Nr 226, poz. 1475);<\/li>\n<li>ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Prawo do korzystania ze zwolnienia z pracy<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:<\/p>\n<ol>\n<li>w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz w roku,<\/li>\n<li>w celu wykonania bada\u0144 specjalistycznych, zabieg\u00f3w leczniczych lub usprawniaj\u0105cych, a tak\u017ce w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, je\u017celi czynno\u015bci te nie mog\u0105 by\u0107 wykonane poza godzinami pracy.<\/li>\n<\/ol>\n<p><b>1. Zwolnienie od pracy w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pracodawca udziela zwolnienia od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, na podstawie wniosku lekarza sprawuj\u0105cego opiek\u0119 nad osob\u0105 niepe\u0142nosprawn\u0105, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny. Pracownik niepe\u0142nosprawny powinien przedstawi\u0107 pracodawcy skierowanie na turnus rehabilitacyjny w takim terminie, kt\u00f3ry umo\u017cliwi zapewnienie normalnego toku pracy w zak\u0142adzie. Natomiast podstaw\u0105 wyp\u0142aty wynagrodzenia &#8211; obliczanego jak ekwiwalent pieni\u0119\u017cny za urlop wypoczynkowy \u2013 za czas zwolnienia, jest przed\u0142o\u017cony pracodawcy dokument, kt\u00f3ry potwierdza pobyt na turnusie, wystawiony przez organizatora turnusu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u0141\u0105czny wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego i zwolnienia od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym nie mo\u017ce przekracza\u0107 21 dni roboczych w roku kalendarzowym.<\/b> Oznacza to, \u017ce w przypadku korzystania w danym roku przez osob\u0119 niepe\u0142nosprawn\u0105 z dodatkowego urlopu wypoczynkowego, pracodawca ustalaj\u0105c wymiar zwolnienia na turnus, udzielonego w tym samym roku kalendarzowym, bierze pod uwag\u0119 wymiar wykorzystanego wcze\u015bniej dodatkowego urlopu. Przepis ten stosuje si\u0119 odpowiednio przy ustalaniu wymiaru dodatkowego urlopu wypoczynkowego, w przypadku gdy najpierw osoba niepe\u0142nosprawna korzysta ze zwolnienia na turnus (np. je\u015bli pracownik wykorzysta na turnus rehabilitacyjny 14 dni roboczych, w\u00f3wczas w ramach dodatkowego urlopu wypoczynkowego, mo\u017ce wykorzysta\u0107 jedynie 7 dni). Prawo do zwolnienia od pracy jest ca\u0142kowicie niezale\u017cne od prawa do urlopu wypoczynkowego, w tym dodatkowego. <b>Pracodawca nie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, aby pracownik niepe\u0142nosprawny wyje\u017cd\u017ca\u0142 na turnus w okresie urlopu wypoczynkowego.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nale\u017cy jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107, \u017ce art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (\u2026) daje prawo do korzystania ze zwolnienia w wymiarze 21 dni roboczych, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci, jednak tylko w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Osoby skierowane do sanatorium przez lekarza NFZ nie mog\u0105 wi\u0119c z takiego zwolnienia korzysta\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>2. Zwolnienie od pracy w celu wykonania bada\u0144 specjalistycznych, zabieg\u00f3w leczniczych lub usprawniaj\u0105cych, a tak\u017ce w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zwolnienie od pracy w celu wykonania bada\u0144 specjalistycznych, zabieg\u00f3w leczniczych lub usprawniaj\u0105cych, a tak\u017ce w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy jest zwolnieniem skutkuj\u0105cym usprawiedliwion\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 pracownika w pracy, w sytuacji, gdy czynno\u015bci te nie mog\u0142y by\u0107 wykonane poza godzinami pracy. Nieobecno\u015b\u0107 w takim przypadku mo\u017ce trwa\u0107 ca\u0142y dzie\u0144 b\u0105d\u017a kilka godzin, a pracodawca nie mo\u017ce wymaga\u0107, aby pracownik korzysta\u0142 z urlopu wypoczynkowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przepisy nie okre\u015blaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owych zasad udzielania przez pracodawc\u0119 zwolnienia od pracy w celu wykonania zabieg\u00f3w leczniczych lub usprawniaj\u0105cych. Do pracodawcy nale\u017cy wi\u0119c okre\u015blenie tych zasad. Zwolnienie to mo\u017ce by\u0107 udzielone np. na podstawie skierowania lekarza na zabiegi. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w przypadku zwolnienia od pracy w celu wykonania zabieg\u00f3w leczniczych lub usprawniaj\u0105cych, nie ma \u017cadnych ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych maksymalnego, \u0142\u0105cznego wymiaru liczby dni roboczych tego zwolnienia (w przypadku zwolnienia na turnus jest to 21 dni roboczych). Okre\u015blony jest tylko jeden warunek, tj. \u017ce czynno\u015bci te nie mog\u0105 by\u0107 wykonane poza godzinami pracy.<br \/>\n<b><br \/>\nWA\u017bNE!!!<\/b><br \/>\nW przypadku zwolnienia w celu wykonania bada\u0144 specjalistycznych, zabieg\u00f3w leczniczych lub usprawniaj\u0105cych, a tak\u017ce w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy:<\/p>\n<ul>\n<li>czas zwolnienia zale\u017cny jest od czasu trwania badania, zabiegu, itp. (oraz ewentualnego czasu niezb\u0119dnego na dojazd),<\/li>\n<li>warunkiem udzielenia zwolnienia jest niemo\u017cno\u015b\u0107 wykonania tych czynno\u015bci poza godzinami pracy,<\/li>\n<li>pracodawca ma prawo \u017c\u0105da\u0107 udokumentowania,<\/li>\n<li>wynagrodzenie za czas zwolnie\u0144 od pracy, oblicza si\u0119 jak ekwiwalent pieni\u0119\u017cny za urlop wypoczynkowy.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Podstawa prawna:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>art. 20 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/li>\n<li>ustawa z dnia 29 pa\u017adziernika 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz. U. Nr 226, poz. 1475);<\/li>\n<li>rozporz\u0105dzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie szczeg\u00f3\u0142owych zasad udzielania zwolnie\u0144 od pracy osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (Dz. U. Nr 100, poz. 927)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00a0Czas pracy pracownik\u00f3w niepe\u0142nosprawnych<\/h3>\n<p><b>Informacja o czasie pracy pracownik\u00f3w niepe\u0142nosprawnych <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pracownik niepe\u0142nosprawny, zaliczony do znacznego b\u0105d\u017a umiarkowanego stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci aby m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 w skr\u00f3conych normach czasu pracy (tzn. maksymalnie 7 godzin na dob\u0119 i 35 godzin tygodniowo), powinien przedstawi\u0107 pracodawcy za\u015bwiadczenie o celowo\u015bci stosowania skr\u00f3conej normy czasu pracy, wydane przez lekarza przeprowadzaj\u0105cego badania profilaktyczne pracownik\u00f3w lub te\u017c w razie jego braku lekarza sprawuj\u0105cego opiek\u0119 nad osob\u0105 niepe\u0142nosprawn\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pracodawca powinien wi\u0119c respektowa\u0107 zar\u00f3wno za\u015bwiadczenia wystawione przez lekarza przeprowadzaj\u0105cego badania profilaktyczne pracownik\u00f3w jak i przez lekarza sprawuj\u0105cego opiek\u0119 nad osob\u0105 niepe\u0142nosprawn\u0105 &#8211; o ile istnia\u0142 brak lekarza medycyny pracy.<\/p>\n<p>Niezb\u0119dne wydaje si\u0119 ponadto podkre\u015blenie, \u017ce niezale\u017cnie od tego, przez kt\u00f3rego lekarza wystawione za\u015bwiadczenie przedstawi pracownik niepe\u0142nosprawny, koszty bada\u0144 zawsze ponosi pracodawca. W kosztach tych zawieraj\u0105 si\u0119 tak\u017ce koszty dodatkowych bada\u0144, kt\u00f3rych wykonanie b\u0119dzie niezb\u0119dne do uzyskania za\u015bwiadczenia o celowo\u015bci stosowania skr\u00f3conych norm czasu pracy.<\/p>\n<p>Nale\u017cy te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce lekarz nie jest zobowi\u0105zany do wskazywania wymiaru czasu pracy na jaki pracownik niepe\u0142nosprawny ma by\u0107 zatrudniony. Istotne jest, aby lekarz wystawiaj\u0105c za\u015bwiadczenie wskaza\u0142, \u017ce stosowanie skr\u00f3conych norm czasu wobec danego pracownika jest celowe.<\/p>\n<p>Ustawa o rehabilitacji (\u2026) nie wskazuje na jaki czasookres wspomniane za\u015bwiadczenie powinno zosta\u0107 wydane, zatem termin wa\u017cno\u015bci za\u015bwiadczenie okre\u015bla lekarz, kt\u00f3ry je wydaje.<\/p>\n<p>Ustawa o rehabilitacji (\u2026) nie wprowadza obowi\u0105zku przed\u0142o\u017cenia za\u015bwiadczenia, o kt\u00f3rym mowa w art. 15 ust. 2, do 1 stycznia 2012 r., nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce skr\u00f3cona norma czasu pracy b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0107 dopiero od dnia jego przedstawienia.<\/p>\n<p>Osoba niepe\u0142nosprawna nie mo\u017ce by\u0107 zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.<\/p>\n<h3>Racjonalne usprawnienia<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niezb\u0119dne racjonalne usprawnienia polegaj\u0105 na przeprowadzeniu koniecznych w konkretnej sytuacji zmian lub dostosowa\u0144 do szczeg\u00f3lnych, zg\u0142oszonych pracodawcy potrzeb wynikaj\u0105cych z niepe\u0142nosprawno\u015bci danej osoby.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Racjonalne usprawnienia mog\u0105 polega\u0107 na przystosowaniu pomieszczenia (likwidacja barier architektonicznych), odpowiednim wyposa\u017ceniu (np. sprz\u0119t biurowy sterowany g\u0142osem \u2013 u\u0142atwienie dla os\u00f3b niewidomych, umo\u017cliwienie skorzystania z alternatywnych form komunikacji \u2013 zatrudnienie t\u0142umacza j\u0119zyka migowego), jak r\u00f3wnie\u017c ustaleniu czasu pracy, podzia\u0142u zada\u0144 lub oferty kszta\u0142ceniowej lub integracyjnej w zale\u017cno\u015bci od rodzaju niepe\u0142nosprawno\u015bci i zg\u0142oszonych potrzeb. Czasem wystarczaj\u0105ce jest przeniesienie stanowiska pracy lub miejsca rekrutacji lub szkolenia z pi\u0119tra na parter.<\/p>\n<p>Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce potrzeby musz\u0105 by\u0107 zg\u0142oszone pracodawcy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pracodawca jest obowi\u0105zany do wprowadzenia racjonalnych usprawnie\u0144, je\u017celi pozwalaj\u0105 na to jego w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci organizacyjne i finansowe, jak r\u00f3wnie\u017c kiedy koszty przeprowadzenia takich zmian lub dostosowa\u0144 s\u0105 w wystarczaj\u0105cym stopniu refundowane ze \u015brodk\u00f3w publicznych.<br \/>\nUstalenie, czy stopie\u0144 rekompensaty koszt\u00f3w ze \u015brodk\u00f3w publicznych mo\u017cna w danej sytuacji uzna\u0107 za dostateczny,\u00a0 ocenia s\u0105d w razie sporu pomi\u0119dzy pracodawc\u0105 a osob\u0105 niepe\u0142nosprawn\u0105.<\/p>\n<h3>Pracodawca jest obowi\u0105zany zapewni\u0107 niezb\u0119dne racjonalne usprawnienia dla osoby niepe\u0142nosprawnej:<\/h3>\n<ul>\n<li>pozostaj\u0105cej z nim w stosunku pracy,<\/li>\n<li>uczestnicz\u0105cej w procesie rekrutacji<\/li>\n<li>odbywaj\u0105cej szkolenie,<\/li>\n<li>sta\u017c,<\/li>\n<li>przygotowanie zawodowe,<\/li>\n<li>praktyki zawodowe lub absolwenckie.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niedokonanie niezb\u0119dnych racjonalnych usprawnie\u0144 uwa\u017ca si\u0119 za naruszenie zasady r\u00f3wnego traktowania w zatrudnieniu w rozumieniu przepis\u00f3w art. 18 [3a] \u00a7 2-5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uprawnienia pracownika Dodatkowa przerwa w pracy Zgodnie z art. 134 Kodeksu pracy je\u017celi dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, to pracownik ma prawo do przerwy w <a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/?page_id=152\">Czytaj dalej &rarr;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":13,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-152","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":155,"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/152\/revisions\/155"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/13"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bezbarier.kowala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}