Dziecko niepełnosprawne w rodzinie

Narodziny chorego dziecka to trudne doświadczenie dla rodziny, która z chwilą przyjścia na świat chorego dziecka doznaje głębokiego wstrząsu. Rodzice odczuwają smutek, złość, żal, rozpacz, czasami poczucie krzywdy bądź winy, osamotnienie. Zadają sobie pytanie: dlaczego nas to spotkało? Co dalej? Znajdują się w sytuacji kryzysowej, która wiąże się z ogromnym stresem i dezorganizacją życia rodzinnego, do tego czasu bezpiecznego i stabilnego. Dlatego tak ważna jest pomoc okazywana rodzicom, aby potrafili otoczyć dziecko szczególną troską, by rozwinąć w nim szacunek dla jego godności osobistej oraz ze czcią i wielkodusznie służyć jego prawom. Zwłaszcza wówczas, gdy dzieci najbardziej potrzebują pomocy i narażone są na ryzyko odrzucenia przez innych. Właśnie rodzina powinna najskuteczniej ich chronić, by czuły, że są potrzebne i kochane jak dzieci zdrowe. Jest więc rzeczą oczywistą, że w takich sytuacjach rodzina musi zmierzyć się z wieloma trudnościami, czasami nawet w sytuacji zdawałoby się „ bez wyjścia”. Dlatego tak ważne jest by problem tej rodziny stał się sprawą również innych osób kompetentnych i życzliwych. To oni poprzez swoją pracę niosą pociechę i umocnienie w tych trudnych sytuacjach. Wsparcie emocjonalne rodzice mogą otrzymać u specjalisty, pozwoli odreagować napięcie związane z nową sytuacją, usunąć lęk i dodać wiary do dalszego zmagania się z trudnościami. Wsparcie w postaci rzetelnej informacji umożliwia rodzicom uzyskanie wiadomości co robić, aby dalej pomóc dziecku. Gdzie rodzice mogą szukać różnej formy pomocy: socjalnej, materialnej jak również informacji o ośrodkach i instytucjach świadczących usługi diagnostyczne, rehabilitacyjne, terapeutyczne. Psycholog czy pedagog, udzielający wsparcia rodzinie pomaga w wychodzeniu z kryzysu psychicznego, przełamuje barierę lęku przed niepełnosprawnością. Dzięki tej pomocy rodzice stają się bardziej otwarci na potrzeby dziecka i są gotowi do współpracy ze specjalistami, których głównym założeniem jest ukształtowanie postawy wychowawczej, dającej dziecku poczucie bezpieczeństwa, miłości i akceptacji. Pozytywny kontakt sprawia, że dziecko staje się ciekawe i otwarte na świat i ludzi, a także pozwala uniknąć wielu zaburzeń rozwojowych, które bywają często efektem braku więzi relacji dziecka z rodzicami niż samej niepełnosprawności. Ważną rolę odgrywają specjaliści pracujący w zespole wczesnej interwencji, którzy udzielając porad rodzicom uświadamiają im, że podstawą rozwoju małego dziecka jest zabawa oraz właściwy dobór zabawek, dostosowany do specyfiki rozwoju dziecka uwzględniając przy tym jego rodzaj niepełnosprawności, ograniczenia z nią związane, potrzeby istotne dla jego rozwoju oraz zdobyte przez niego umiejętności. Opieka nad dzieckiem z problemami rozwojowymi wymaga dostosowania organizacji życia rodzinnego, ma to istotne znaczenie dla budowania prawidłowych więzi rodzinnych, szczególnie wtedy, gdy w rodzinie są inne dzieci. Koncentrowanie się tylko nad dzieckiem z niepełnosprawnością doprowadzić może do tego, że pozostałe dzieci w rodzinie poczują się odrzucone i zaniedbane. Ważny jest również podział obowiązków w zakresie opieki nad dzieckiem, poprzez który wzmacnia się więzi emocjonalne między rodzicami. W celu zapewnienia prawidłowych relacji między rodzeństwem należy przeprowadzić umiejętne rozmowy o niepełnosprawności siostry lub brata. Dostosowane do wieku dziecka odpowiedzi na zadawane pytania, budują zaufanie do najbliższych członków rodziny. Rodziny wychowujące niepełnosprawne dziecko często doświadczają niezrozumienie problemu wśród znajomych, co sprawia, że unikają kontaktów społecznych. Może to w konsekwencji doprowadzić do izolacji społecznej rodziny. Pomocne w tejże kwestii okazują się grupy wsparcia, w których spotykają się rodziny znajdujące się w podobnej sytuacji życiowej, wymieniają się swoimi doświadczeniami, przeżyciami. Jeżeli jednak po mimo upływu czasu rodzina nadal nie radzi sobie z niepełnosprawnością dziecka, wówczas konieczna jest terapia rodzinna, której udziela psycholog posiadający uprawnienia do prowadzenia psychoterapii. Terapia obejmuje poprawę relacji pomiędzy członkami rodziny. Pomoc ta jest dużym wyzwaniem dla specjalistów, dzięki ich pracy terapeutycznej dziecko nabywa umiejętności i rozwija potencjał swoich możliwości, rodzice natomiast uświadamiają sobie jak ważny czynnik w rozwoju dziecka odgrywa środowisko rodzinne.  Rodzina powinna być odpowiedzialna za los niepełnosprawnych, dążyć do jego przystosowania fizycznego i duchowego oraz włączania go w życie społeczne.